Introduksjon

Operativsystemet UNIX  har iløpet av dei siste 20 åra gått frå å vere eit eksperiment i data-teknikk til å bli det mest innflytelsesrike og mest populære datamaskin-miljøet i verda. Idag kjøyrer fleire millionar datamaskiner UNIX som operativsystem, ifrå små mikro-maskiner til stormaskiner og superdatamaskiner. Veksten ser berre ut til å auke etter som brukarar og utviklarar blir klar over UNIX sin fleksibilitet, kraft og eleganse. Det er fleire unike eigenskapar med UNIX som har gjort dette:

• [Program verktøy] UNIX introduserte ein ny ide innanfor databehandling: problem kan løysast og applikasjonar kan lagast ved å knytte saman små enkle delar. Desse smådelane er gjerne hyllevare som er laga for å gjere ein liten jobb,- og gjere den skikkeleg. Store applikasjonar kan ein bygge ut frå enkle sekvensar av kommandoar. Denne filosofien har også sine greiner ut i utviklingsmijøet der mange bibliotek av subrutiner har vorte laga, dermed forenklar det oppgåvene med å utvikle nye applikasjonar. Dette konseptet om gjenbruk av programvare er ein av dei mange grunnane til at UNIX er eit produktivt miljø å arbeide i.
• [Portabilitet] UNIX kan kjøyrast på nesten alle minimaskiner og større datamaskiner som har blitt bygdt. No når personlege billige datamaskiner har fått den prosesseringskrafta som tidlegare var reservert for stormaskiner vil UNIX vere ein naturleg valg. Berre små endringar og tilpasningar har vorte gjort for å gjere UNIX tilgjengeleg på personlege datamaskiner,- og det er no alment godtatt at det finst ikkje eit like portabelt operativsystem som UNIX. Verdien av denne portabiliteten kan ikkje overdrivast fordi programvare utvikling er både dyrt og tidkrevande. Utviklinga av større program kan spenne over fleire år. Desse applikasjonane er gjerne utvikla for eit spesifikt operativsystem,- dersom ikkje dette operativsystemet ikkje blir fulgt opp med maskinvare er investeringa bortkasta. Det er alment godtatt at UNIX har det som skal til når det gjeld programvare-mijø,- det miljøet som gjer det lett å flytte applikasjonar mellom personlege datamaskiner til superdatamaskiner, mellom eldre og nyare maskin-arkitekturar, og mellom forskjellige versjonar av UNIX.
• [Fleksibilitet] Ein av grunnane til at UNIX er så attraktivt for programvare og maskinvare er fleksibiliteten. UNIX er blitt tilpassa til å vere prosess-styringssystem i fabrikkar, automatiseringssystem i telefon-sentralar og personlege spel og leiketøy. Nye funksjonar og kommandoar vert stadig lagt til,- og mange systemutviklarar foretrekkjer å bruke UNIX som ein slags arbeidsbenk for applikasjonar. Eigentleg er det så enkelt å utvikle applikasjonar at det er vanskeleg å oppdage at det er UNIX som ligg i botnen.
• [Kraft] UNIX er kraftigaste operativsystemet som er tilgjengeleg uavhengig av datamaskinarkitektur. Den reine og enkle kommadosyntaksen gjer at brukarar kan gjere mange operasjonar fort og enkelt som ikkje ein gong er tilgjengeleg på andre operativsystem. Brukarane kan ha stor fordel av alle dei innebygde kommandoane som finst i UNIX, som oftast er dette applikasjonar som ein må kjøpe ( dyrt! ) på andre plattformer ( dersom dei eksisterar ). Ingen operativsystem er har større mulighetar enn UNIX.
• [Fleirbrukar og fleirprosess] Sidan UNIX er eit tidsdelt fleirprosess miljø, kan det gjere meir enn ein jobb om gongen. Det er vanleg for ein brukar i eit UNIX-miljø å skrive til ei fil, skrive ut ei fil til skrivar, sende e-post til ei anna maskin, og bruke eit elektronisk rekneark samstundes. UNIX er bygdt for å utføre ein brukar sine krav med eit minimum av kraft. UNIX er også eit fleirbrukar- miljø som undersøttar aktivitet frå fleire brukarar samstundes. Det er ikkje uvanleg at store stormaskinversjonar kan handtere fleire hundre brukarar samstundes, og kvar av desse brukarane har det same synsvinkelen av systemet som ein einsleg brukar har på ei personleg datamaskin.
• [Eleganse] I dei fleste kretsar er UNIX sett på som eitt av dei mest elegante operativsystem. Med ein gong brukarar forstår basis-prinsippa i UNIX kan dei gjere veldig mange ting på ein lettvindt og enkel måte. Brukarar som kjem frå UNIX til andre operativsystem oppdagar at det som såg så enkelt og greitt ut under UNIX ikkje ein gong er tilgjengeleg på andre plattformer. Utviklarar av andre system låner ofte idear og tema frå UNIX for lage deira eigne system betre og større funksjonalitet.
• [Netverksorienteringa] Moderne versjonar av UNIX er organisert for enkel og funksjonell bruk i nettverk. Systemet har innebygde kommunikasjons- verktøy, enkel tilpasning av lavnivå drivarar for maskinvare og eit fleksibel organisering av fil-systemet som er naturleg for dagens nettverksmiljø, der brukarar på personlege arbeidsstasjonar deler enkelte sentraliserte ressursar som data og kommunikasjonsenhetar. Etter at datamaskiner vart brukt i arbeidsgrupper, fekk nettverksmulighetane i UNIX større og større betydning. Idag har vi alt frå små lokale nettverk til verdensomspennande høghastighetsnett. UNIX med sine mulighetar for fleirprosessering og med ei rekkje av programvare for kommunikasjon gjer databehandling i nettverk enkelt og lett.

Desse punkta som eg har lista opp er det som gjer at UNIX har opplevd ein stor popularitet, særleg dei siste åra. Det ser ut som UNIX fortsatt vil vekse og vidareutvikla. De fleste vil før eller seinare kome bort i UNIX på ein eller annan måte, og mange vil kome til å bruke UNIX på personlege datamaskiner.