Det moderne UNIX-systemet,- for og imot

UNIX vil alltid vere kontroversiell, sjølv om UNIX er meir eller mindre akseptert av dei fleste idag. Samanliknar ein med andre populære operativsystem som f.eks. MS-DOS/PC-DOS så er UNIX mykje større og mykje meir kompleks, istaden tilbyr den mange mulighetar som både MS-DOS/PC-DOS og OS/2 kan skyte ei kvit pil etter. Den originale filosofien om å gjere ein liten ting godt har meir eller mindre vorte modifisert litt i dei seinare utgåvene, og dagens kommandoar har fått eit stort antal opsjonar. Dette faktumet har både fordelar og ulemper, sjølv om kommandoar blir vanskelegare å bruke, kan dei også bli tilpassa nye situasjonar utan for mykje bøy og tøy og ineffektivitet. I det store og det heile er det tidlegaste nøkkel-prinsippa til stades ( som f.eks røyrlegging ), medan mulighetane til kommandoane har vorte utvida for å møte nye krav. UNIX er i utgangspunktet orientert mot eit tegnbasert grensesnitt. Spesiell programvare som f.eks X Window system  er påkrevd dersom ein vil ha UNIX til å bruke bit-orienterte grafiske skjermar. Det historiske avhengigheten og støtten for tekst-terminalar betyr at dei fleste verktøy og funksjonar er kommandolinje-baserte, og mus-og-meny verktøy som brukar grafiske skjermar har såvidt vorte salgsvare i volum. På den andre sida betyr det det at ein brukar kan koble seg opp mot ei ekstern maskin med ein billeg terminal, over f.eks telefon-linjer. UNIX er ideel for server-applikasjonar der det primære bruker-grensesnittet ikkje er assosiert med den sentrale UNIX-maskina, men eksekverer direkte mot ein ¨intelligent¨ terminal. Dette er den typiske moderne arkitekturen for moderne lokale nettverk, her er det X windows kjem inn, ein applikasjon eksekverer på ei maskin i nettverket ( vanlegvis ei kraftig og dyr maskin ) medan bruker-grensesnittet blir besørga av billige maskiner på den enkeltes arbeidsplass. Denne løysinga reduserer kostnadane dramatisk for datamaskin-installasjonar i nettverks-miljø. UNIX er ikkje eit operativsystem som som prøvar å følge trenden med å gjere seg sjølv usynleg for brukarane. Mange operativsystem har prøvt å lage grensesnitt som skal gjøyme detaljane for brukarane. Vindu- og meny-orienterte grensesnitt hjelper til å tilsløre kommandoar, filsystem og administrative verktøy for brukarane. I UNIX er det motsette tilfelle, til større kjennskap ein har til dei interne mekanismene til større sjanse har ein til å kontrollere dei til eigen fordel og auke sin eigen produktivitet. Dette faktumet kjem av at UNIX i utgangspunktet var eit system for ekspertar, der alle var klar over systemet sin interne oppbygging og funksjonar. No når UNIX har vorte tilpassa eit større marked, har verktøy som bruker-skall vorte laga for å isolere brukarane frå dei vanskelege og komplekse sidene ved operativsystemet. Likevel, sjølv om ein no kan bruke systemt utan at ein har ein grundig forståelse, kan ein endå ha stor fordel av å vete kva UNIX gjer når ein brukar ein kommando.